ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਸਤੰਬਰ (ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰ)- ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਹੀਆਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਦਵਾਈ ਮਿਆਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੰਗਠਨ (CDSCO)  ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ “Not of Standard Quality—NSQ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਅਗਸਤ 2026 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 199 ਦਵਾਈ ਨਮੂਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਬੰਧੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਰਜ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੂਨ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲੋਪੀਡੋਗ੍ਰੇਲ ਅਤੇ ਐਸਪਿਰਿਨ ਵਰਗੇ ਸਰਗਰਮ ਤੱਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਜਾਂਚੇ ਗਏ ਬੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਲੇਬਲ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਈ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਮਿਲੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸਥਿਤ Modi 1ntibiotics ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਐਸਪਿਰਿਨ 75 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੈਚਾਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਬਲ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਈ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਕੇਵਲ 0.32 ਫ਼ੀਸਦੀ ਐਸਪਿਰਿਨ ਮਿਲਿਆ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੁਰਭੁਰੀ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਚਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਰ ਦਵਾਈ ਦੇ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਲਾ ਅੰਬ ਸਥਿਤ Samay Pharma 9ndia Pvt. Ltd. ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ R-Zara 4SR ਕੈਪਸੂਲ ਦਾ ਇਕ ਨਮੂਨਾ ਵੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਸਰਗਰਮ ਤੱਤ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਆਰ ਮੁਤਾਬਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਕੁਝ ਤਰਲ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਫੰਗਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖਾਮੀਆਂ ਮਿਲਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਸਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੇਬਲ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਤਾਕਤ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸਰਗਰਮ ਤੱਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਤੱਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ NSQ ਐਲਾਨ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਖਾਸ ਬੈਚ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸੇ ਨਾਮ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਰ ਦਵਾਈ ਨਕਲੀ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਦਵਾਈ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰਨ। ਦਵਾਈ ਦੇ ਪੈਕਟ ਉੱਤੇ ਬੈਚ ਨੰਬਰ, ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟ ਦਵਾਈ ਮਿਲਣ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਨਿਯਮਤ ਬੈਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਹੈ। 34S3O ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ NSQ 1lerts ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਬੈਚਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।