ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ’ਚ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਬੀਮਾ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫ਼ਾਸ਼; ਲੱਖਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ
ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਪਬਲਿਕ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ (MPI) ਨੇ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੀਮਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕਈ ਡਰਾਈਵਰ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘੱਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨ ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਸਨ। MPI ਦੀ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਹਨਾਂ ਕੋਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ‘ਵਹੀਕਲ ਫ਼ਾਰ ਹਾਇਰ’ (VFH) ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਝ ਡਰਾਈਵਰ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਵਰੇਜ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਾਲੀ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਵਾਹਨ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। MPI ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਘੱਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 2.60 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ 36 ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਲਗਭਗ 1.89 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਹੈ। MPI ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਸਤਵੀਰ ਜਟਾਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੀਮੇ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੁਕਾਉਣਾ ਕਿ ਵਾਹਨ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੰਸਥਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨੂੰ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵੀਨੀਪੈਗ ਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬੀਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ। MPI ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਲੀਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਿਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ Uber Canada ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਖ਼ਰੀਦੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੀਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। Lyft ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ MPI ਅਤੇ ਵਿਨੀਪੈਗ ਸਿਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਨੀਪੈਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ MPI ਦੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੀਮਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਰਾਈਡ ਸ਼ੇਅਰ ਬੀਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਲਈ ਬੀਮੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।