ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਗੋਤ ਵੀ ਲਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਇਹ ਬਦਲਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੋਚ ਹੀ ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ, ਪੋਸ਼ਣ, ਦਵਾਈਆਂ, ਵੈਟਰਨਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਪੈੱਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, ਗਰੂਮਿੰਗ, ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਡੇਅ-ਕੇਅਰ, ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2026 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੈੱਟ ਉਦਯੋਗ ਲਗਭਗ 165 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ 42 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਟਰਨਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ’ਤੇ ਖਰਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਲਗਭਗ 95 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਸਤੰਭ ਵੀ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਪਨ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ, ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਇੰਫਲੂਐਂਸਰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੁੱਤਾ ਖਰੀਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਨਸਲ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ "ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਡੌਗ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ‘ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਡੌਗ’ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬ੍ਰੀਡਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪਸ਼ੂ-ਕਲਿਆਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ‘ਪੱਪੀ ਮਿਲਾਂ’ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਧੁਨਿਕ ਵੈਟਰਨਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਅੱਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਐੱਮ.ਆਰ.ਆਈ., ਸੀ.ਟੀ. ਸਕੈਨ, ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਐਕਸ-ਰੇ, ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚਾਂ, ਆਰਥੋਪੀਡਿਕ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਸਰਜਰੀ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰਪੀ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ. ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੁਣ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਪੈੱਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ: ਵਧਦੀ ਲੋੜ
ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜਾਂ ਕਾਰਨ ਪੈੱਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਦਸੇ, ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਲਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਕਵਰੇਜ, ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਮਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਧਦੇ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਉੱਠਦੇ ਸਵਾਲ
ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਕੁਝ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਾਲਤੂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਮਹਿੰਗੇ ਟੈਸਟਾਂ, ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਬਿਲਿੰਗ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਟਰਨਰੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਯੰਤਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਪੂਰੇ ਉਦਯੋਗ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੈਟਰਨਰੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉੱਚ ਨੈਤਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ੂ-ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਪਸ਼ੂ-ਕਲਿਆਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ, ‘ਪੱਪੀ ਮਿਲਾਂ’, ਮਾੜੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬੇਨਕਾਬ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਤਾ ਮਾਲਕਾਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰੀਡਰ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਯੋਗ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਰਾਏ ਲੈਣਾ, ਇਲਾਜ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਖਰਚਾ ਮੰਗਣਾ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਉਦਯੋਗ ਅੱਜ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮੇਲ ਹੈ। ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਲਾਜ, ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਧਦੀ ਲਾਗਤ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ, ਨੈਤਿਕ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਉਤਨੇ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਵਾਂਗ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮਾਮਲੇ—ਦੋਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਭਰੋਸਾ ਹੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਸ਼ੱਕ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ—ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ੁਬਾਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਹਰ ਵਪਾਰਕ ਹਿੱਤ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੋਚ।
ਧੀਰਜ ਛੋਕਰਾਂ
ਸੰਪਾਦਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰ ਵੀਕਲੀ
ਨਿਊਯਾਰਕ